عملیاتی که به وسیله دستگاه جوش لیزری انجام میگیرد، مثل هر شغل دیگر یک سری خطراتی به همراه دارد. لازم است کسانی که با این دستگاه سر و کار دارند، یک سری نکات ایمنی را رعایت کنند و از روشهای بیخطری استفاده نمایند تا آسیب نبینند.
اپراتورهایی که از دستگاه جوش لیزری استفاده میکنند، در حین آموزش و نحوه کار با این دستگاه، باید با یک سری نکات ایمنی هم آشنا شوند تا در هنگام بروز مشکل بدانند چگونه با آن برخورد کنند تا در هنگام استفاده از دستگاه به آنها آسیبی نرسد.
دستگاه جوش لیزری در اندازههای کوچک و بزرگ هستند که در واحدهای صنعتی مختلفی از آنها استفاده میشود. فرقی ندارد این دستگاهها در چه ابعادی باشند، اگر استانداردهای لازم رعایت نشوند و نکات ایمنی را در نظر نگیرند، میتواند خسارتهای زیادی به بار آورده و خطرات زیادی به همراه داشته باشد.
در حین جوشکاری لیزری شما باید ناحیه کوچکی از ماده را گرم کنید تا بتوانید با کمک انرژی پرتو دمای آن سطح را بالا ببرید. در این صورت میتوانید یک شرایط مساعدی را تشکیل دهید تا باعث اتصال دو قطعه به همدیگر شوید. این کار خیلی آسان است، اما باید خیلی احتیاط کنید و در عین حال دقت بیشتری داشته باشید.
حفاظت چشم
جوشکاری لیزری سرعت و دقت خیلی بالایی دارد، به همین خاطر در صنایع مختلف از آن استفاده میکنند. پرتوهای لیزر خیلی قوی هستند و میتوانند به چشم آسیب جدی وارد کنند. بهتر است که در هنگام استفاده و کار با دستگاه جوش لیزری، از ابزارهای محافظ چشم چون عینکهای مخصوص استفاده کنید.
پرتو لیزری در ابتدا شبکه چشم را مورد اصابت قرار میدهد و حتی ممکن است باعث نابینایی فرد هم شود. از طرفی آسیبهایی که از پرتو لیزر وارد میشود، دردناک نیست و ممکن است تا زمانی که آسیب جدی به چشم وارد شد، فرد متوجه آن نشود.
حفاظت پوست
جوشکاری لیزری با اینکه مزیتهای زیادی دارد اما برای سلامتی افراد میتواند بسیار خطرآفرین باشد که از آن جمله میتوانیم به خطراتی که روی پوست دارد اشاره کنیم. به همین خاطر برای مراقبت از پوست در برابر خطرات ناشی از جوش لیزری یک سری توصیههایی انجام میدهند که لازم است فرد از عینک محافظتی، ماسکهای محافظتی، دستکشهایی که در برابر حرارت مقاوم هستند، کفش ایمنی و لباس کار مخصوص استفاده کنند.
خطرات گازها
در حین فرآیند جوشکاری لیزری حرارت بسیار بالایی تولید میشود و میتواند پرتو لیزر باعث برهمکنش پرتو لیزر با مواد شده و در نتیجه گازهای مختلفی را تولید کند. اغلب این گازها سمی و خطرناک هستند که در صورت استنشاق طولانی مدت میتوانند برای سلامتی جوشکاران عوارض جدی داشته باشند.
مهم ترین خطراتی که از گازهای جوشکاری به وجود میآید شامل:
- استنشاق اکسیدهای فلزی که باعث بیماریهای ریوی، مشکلات تنفسی و آسم میشود.
- واکنش پرتو لیزر با اکسیژن و تولید اوزون که استنشاق آن به ریهها آسیب وارد میکند.
- ترکیب گاز با نیتروژن و تولید نیتروژن اکسیدها که باعث تحریک چشم، بینی و گلو میشود.
- بخارات فلزات سنگین مثل سرب و کادمیوم که میتواند باعث مسمومیت فرد شود.
تهویه مناسب
در فرآیند جوشکاری لازم است که محیط تهویه مناسبی داشته باشد، چون در حین جوشکاری بخارات و ذرات مضری تولید میشود و اگر تهویه کافی وجود نداشته باشد، میتواند برای سلامتی کارکنان خطرات جدی به وجود آورد. وجود تهویه مناسب باعث بهتر شدن کیفیت جوش، محافظت از سلامتی افراد و افزایش عمر مفید تجهیزات خواهد شد.
آموزش ایمنی
جوشکاری لیزری یک فرآیند دقیق و قدرتمندی است که در صنایع مختلف کاربرد زیادی دارد. پرتو لیزر انرژی بسیار زیادی دارد، به همین خاطر با یک سری خطراتی هم همراه است. پس لازم است که در ارتباط با آن یک سری نکات ایمنی رعایت شود تا از آسیب به پوست، چشم و قسمت های دیگر بدن جلوگیری کند.
لازم است که قبل از شروع کار با دستگاه جوشکاری آموزشهای لازم دیده شود تا با خطرات ناشی از آن مقابله بتوان مقابله کرد. همیشه سعی کنید دستورالعملهای دستگاه را که از جانب شرکت سازنده ارائه میشود به طور دقیق مطالعه کنید.
اقدامات احتیاطی قبل از راهاندازی
قبل از آنکه بخواهید دستگاه جوش لیزری را راه اندازی کنید، لازم است یک سری اقدامات احتیاطی انجام دهید. ابتدا باید دستگاه را باز کرده و به طور کامل بررسی کنید که هیچگونه آسیبی ندیده باشد. تمامی قطعات دستگاه باید بدون آسیب و مشکل باشند تا در هنگام کار کردن دچار ایراد نشوند.
سیم برق خارجی و سنجشگر نیتروژن را آماده کنید تا آن را به برق متصل کنید. شما باید سیم مربوطه را به زمین متصل کنید تا بدنه دستگاه برق تولید نکند.
خطرات احتمالی در جوشکاری لیزری
جوشکاری لیزری خطرات احتمالی زیادی دارد که شما در هنگام کار با دستگاه با آن مواجه هستید. پس رعایت کردن نکات ایمنی در جوش لیزری خیلی اهمیت دارد. در ادامه به چند مورد از رایج ترین خطراتی که هنگام کار با دستگاه جوش لیزری ممکن است با آن سروکار داشته باشید، میخواهیم اشاره کنیم.
شوک الکتریکی
دستگاه جوش لیزری با نیروی برق کار میکند و ممکن است که به طور ناگهانی دستگاه، برق را به بدن تخلیه کند و در نتیجه صدمات جدی به فرد وارد شود. برق گرفتگی به وسیله دستگاه جوش لیزری زمانی رخ میدهد که اپراتور بخواهد دو جسم فلزی که بین آنها ولتاژ به وجود آمده را لمس کند و یا آنها را وارد مدار الکتریکی میکند. طبیعتاً در این زمان هر چقدر ولتاژ مقدار بیشتری داشته باشد، میزان جریان بیشتر شده و برای اپراتور خطر بیشتری به همراه خواهد داشت.
تنفس گازها و دود
جوشکاری لیزری حاوی یک سری دودهایی است که برای بدن انسان ضرر دارند. این دودها شامل فلزات مضری چون آلومینیوم، سرب، آرسنیک برلیوم و منگنزاست. گازهایی که در هنگام جوش کاری لیزری تولید میشوند، دارای مونوکسید کربن، دی اکسید کربن، آرگون نیتروژن و هیدروژن فلوراید هستند.
زمانی که فرد جوشکار به مدت طولانی در معرض این گازها قرار گرفته و آنها را تنفس کند، میتواند مشکلات تنفسی برای او ایجاد کند. این مشکلات در حالت حادتر میتواند در گفتار و حرکات او هم تاثیر داشته باشد.
انفجار و آتش سوزی
در هنگام شروع به کار با دستگاه جوش لیزری، دمای بسیار زیادی تولید میشود. اگر اپراتور نکات ایمنی لازم را رعایت نکند، می تواند باعث انفجار و یا آتش سوزی شود. در هنگام فرآیند جوشکاری، لیزر میتواند دمایی در حدود ۱۰ هزار درجه فارنهایت را داشته باشد.
یکی از رایجترین دلایلی که باعث ایجاد آتشسوزی در هنگام جوشکاری میشود، این است که مواد اشتعال زا در حین جوشکاری در اطراف دستگاه جوشکاری قرار میگیرند و ممکن است تحت تاثیر حرارت قرار گرفته و به طور ناگهانی آتش بگیرند.
ایجاد آسیب های جسمی
اپراتورهایی که از دستگاه جوش لیزری استفاده میکنند، باید از تجهیزات و پوشش مناسبی استفاده کنند. استفاده از تجهیزات برای محافظت شخصی و جلوگیری از آسیب رساندن به آنها می باشد. چون نداشتن تجهیزات حفاظت شخصی میتواند خطرات فیزیکی مثل آسیب به چشم، سوختگی، مشکلات تنفسی و یا بریدگی دست و پا را به همراه داشته باشد.
اپراتور باید این خطرات و آسیبها را بسیار جدی بگیرد، چون اگر فرد آسیب ببیند، ممکن است از کار افتاده شود و دیگر نتواند کار کند.
حرف آخر
کار با دستگاه جوش لیزر خیلی خطرناک است، پس اپراتوری که با این دستگاه سر و کار دارد باید به طور کامل تمام نکات ایمنی را رعایت کند تا بعدها دچار آسیب و مشکل نشود. چون آسیبهایی که فرد با این دستگاه میبیند، جبران ناپذیر هستند و ممکن است باعث از کار افتادگی فرد شوند.
